Bu sayfada aranacak olan kelimeler, dilimize çeşitli yollarla girmiş olan kelimelerden oluşmak-tadır. Okurken anlamını veya nesnelliğini anlayamadığım keli-meleri not ederek buraya kadar taşıdım...

Htcelik...

Sözlük

Sözlük Sayfasına Dönmek İçin Burayı Tıklayınız...

Kumarbi efsanesi,

Hurri kaynaklı Hitit ef­sanesi. Başlıca üç şiirden meydana gelir. Birincisinde, gök krallığı için baba-oğul tanrılar arasında yapılan mücadele anlatılır. Gök krallığının ilk sahibi Alalu'ya kar­şı oğlu Anu ayaklanarak krallığı eline ge­çirir. Fakat krallığının dokuzuncu yılında Anu'ya karşı da oğlu Kumarbi isyan eder. Meydana gelen mücadelede Kumarbi baba­sının erkeklik uzvunu ısırır. 0 zaman Anu, oğluna «Şimdi felâketi yuttun. Seni üç kor­kunç tanrıya gebe bıraktım» diyerek yere tükürür. Bunun üzerine yer gebe kalır ve fırtına tanrısı ile Aranzah (bugün Dicle) nehri ve Taşmişu adlı tanrısal mahlûk dün­yaya gelir. İkinci şiir, Ullikummi şiiridir. Burada dünya krallığını eline geçiren Kumarbi, Kummiya (Kutmukhi) şehri kralı olan oğlu, fırtına tanrısına karşı mücadele etmek için denizle anlaşarak Ullikummi adlı diyorit taşından bir dağ yaratır. Bu ya­ratık hızla büyür; denizin derinlikleri onun ancak beline kadar gelebilir. Bu taş ço­cuk, üzerinde yeri, göğü ve denizi taşıyan Upelluri'nin sağ omzuna dikilir. Bu du­rum karşısında, fırtına tanrısı diğer tan­rıların yardımını ister. Nihayet akıl tanrısı Ea bakırdan bir âletle Ullikummi'nin ayaklarını keser ve onu büyüler. Sonuçta fırtına tanrısı galip gelir. Kırık parçalar halinde ele geçen üçüncü şiirse, Tufan kah­ramanı Nuh'u Gılgamış ile birlikte göste­rir. Bu efsanedeki tanrılardan Alalu'nun en eski Sümer tanrılarından biri, Anu'nun da Sümer gök tanrısı olduğu bilinmekte­dir. Bunların dışındaki tanrı ve yer adla­rının ve özellikle Kumarbi'nin Hurrice, Ku­marbi efsanesinin de Hurri kaynaklı olduğu kesindir. Diğer taraftan, gök krallığı için baba - oğul tanrılar arasındaki mücadele Hesiodos'un Theogonia'sında anlatılan «Ya­ratılış destanı»na da çok benzemektedir. Ullikummi şiiri Yunanlıların Typhon efsa­nesiyle karşılaştırılmaktadır. Ullikummi gi­bi Typhon da Yer'in (Gaia) oğludur ve Typhon'un doğum yeri de Hurri kültürünün beşiği olarak kabul edilen Kilikya'dır. Bu suretle Hititler ve Hurriler vasıtasıyla Ana­dolu'ya getirilen Mezopotamya kaynaklı edebî motiflerin Fenikeliler aracılığıyla Yu­nanlılara da geçtiği anlaşılmaktadır. Kaynak: Meydan Larousse

Sözlük Sayfasına Dönmek İçin Burayı Tıklayınız...

 

Hüseyin Tufan Çelik  •  Almanya  •  htcelik@t-online.de
- www.htcelik.com -